موتیسم یا لالی انتخابی چیست؟ علت، عوامل موثر + بهترین درمان

0 23

موتیسم یا لالی انتخابی چیست؟ علت، عوامل موثر + بهترین درمان | سلامت

تا دیر نشده علائمتو بگو، پزشکتو بگم:

خون دماغ یا گوش درد

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره

مشکل در بلع

حلق و دهان، دروازۀ بدن هستن. وجود مشکل در اونها برای بقیۀ اندام‌ها هم مشکل ایجاد می‌کنه. تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافتِ مشاوره

خون در مدفوع

علت‌های مشاهدۀ خون در مدفوع می‌تواند هموروئید، بواسیر، کولیت روده و… باشه. برای تشخیص و درمان درست و به موقع، تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوارش بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره

اختلال خواب

اختلال خواب اگه جدی گرفته نشه، سلامت جسم و روان رو درگیر می‌کنه. تا دیر نشده علائمت رو به متخصص اعصاب و روان بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره

درد کمر، پا، دست یا زانو

دردهای اسکلتی یکی از شایع‌ترین علائم ایرانی‌هاست، تا دیر نشده علائمت رو به متخصص طب فیزیکی و توانبخشی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره

سردرد

سردرد علت‌های مختلفی داره؛ از اضافه وزن گرفته تا اختلال در هورمون‌ها. برای تشخیص درست علت سردردت تا دیر نشده علائمت رو به متخصص مغز و اعصاب بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر​

دریافت مشاوره

معده درد یا حالت تهوع

سرطان معده سومین سرطان شایع ایران است. همین حالا علائمت رو به متخصص گوارش بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافتِ مشاوره

زخم مداوم دهانی

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص گوش، حلق و بینی بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مُشاوره

سرفۀ مزمن

تا دیر نشده علائمت رو به متخصص ریه بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره

اضطراب و استرس

تا دیر نشده علائمت رو به کارشناس روانشناس بگو و مشاورۀ آنلاین بگیر

دریافت مشاوره

موتیسم (Mutism) یا لالی انتخابی یک اختلال اضطرابی است که با ناتوانی در صحبت کردن و برقراری ارتباط در موقعیت‌های اجتماعی خاص مانند مدرسه یا محل کار مشخص می‌شود. این اختلال را معمولا اولین‌بار در دوران کودکی تشخیص می‌دهند.

حتما شما هم بارها متوجه شده‌اید کودکان در برخی موقعیت‌های خاص از برقراری ارتباط یا صحبت کردن اجتناب می‌کنند. اکثر والدین در چنین شرایطی با فشار آوردن برای حرف زدن، فرزند خود را بیشتر خجالت‌زده می‌کنند. آن‌ها بر این باورند که کودکشان لجبازی می‌کند و عمدا حرف نمی‌زند. 

اما تا به‌حال به این موضوع فکر کرده‌اید که شاید فرزند شما توانایی خود را برای برقراری ارتباط از دست داده باشد؟ در این لحظه اصرار شما بیشتر او را خجالت‌زده و شرمگین می‌کند که آثار این فشارهای روانی می‌تواند تا بزرگسالی در فرد باقی بماند. با ما در این مقاله از مجله درمانکده همراه باشید تا شما را بیشتر با موتیسم انتخابی آشنا کنیم.

موتیسم چیست؟

موتیسم که به آن لالی انتخابی هم می‌گویند یک اختلال اضطرابی است. بدین معنی که کودک یا بزرگسال نمی‌تواند در مکان خاص، با افراد خاص یا در فعالیت اجتماعی به‌خصوصی صحبت کند. درواقع کودکان مبتلا به لالی انتخابی، سکوت را انتخاب نمی‌کنند. آن‌ها می‌خواهند صحبت کنند و سعی می‌کنند حرف بزنند، اما اضطراب متوقف‌شان می‌کند.

انتظار برای صحبت با افراد خاص باعث ایجاد یک واکنش انجماد با احساس اضطراب و وحشت می‌شود. در این وضعیت صحبت کردن برای فرد مبتلا به اختلال موتیسم انتخابی غیرممکن است. با این حال فرد مبتلا به لالی انتخابی به صورت طبیعی با خانواده، دوستان و اعضای نزدیک به خود صحبت می‌کند و مشکل اصلی او در موقعیت‌های خاص یا با افراد خاص بروز پیدا خواهد کرد.

تصویر کودک دور مانده از سایر دوستان در مدرسه
اختلال موتیسم انتخابی (Selective Mutism) برای اولین‌بار در کودکی تشخیص داده می‌شود.

خوب است بدانید موتیسم انتخابی (Selective Mutism) به‌راحتی توسط کمک‌های حرفه‌ای یک روانشناس قابل درمان است. شما می‌توانید با مراجعه به لیست بهترین روانشناسان درمانکده برای مشاوره تلفنی، متنی یا تصویری با آن‌ها اقدام کنید.

بیشتر بدانید: آگورافوبیا یا آگورافوبی چیست؟ + علائم و روش درمان

چه عواملی باعث ایجاد لالی انتخابی می‌ شود؟

این وضعیت تنها یک درصد از کودکان را درگیر می‌کند که در صورت عدم درمان می‌تواند تا بزرگسالی همراه آن‌ها باشد. به‌ همین دلیل آن را یک اختلال نادر معرفی می‌کنند. در حال حاضر علت بروز لالی انتخابی به‌طور کامل شناخته شده نیست. 

تا چند سال گذشته اعتقاد بر این بود که موتیسم انتخابی نتیجه بدرفتاری، ضربه یا آشفتگی دوران کودکی است. به تازگی تحقیقات نشان داده‌اند، لالی انتخابی می‌تواند نتیجه اضطراب اجتماعی باشد و احتمال وجود استعداد ژنتیکی در افراد مبتلا بسیار بالاست. 

اختلال موتیسم انتخابی (Selective Mutism Disorder) مانند سایر اختلالات ناشی از یک علت واحد نیست. کودکانی که به این بیماری مبتلا می‌شوند اغلب دارای شرایط زیر هستند:

  • خجالتی بودن
  • مشکلات خودتنظیمی
  • ابتلا به اختلال اضطرابی
  • ترس مداوم از شرمساری خود در مقابل دیگران

چه چیزی باعث ماندگاری لالی انتخابی می‌ شود؟

محیط و نوع رفتار کودکان در ماندگاری این وضعیت نقش مهمی ایفا می‌کنند. کودکانی که از لحاظ رفتاری بازدارنده هستند یا مشکلات زبانی دارند بیشتر در معرض ابتلا به موتیسم انتخابی قرار می‌گیرند. همچنین ابتلای والدین به اضطراب اجتماعی باعث الگوبرداری از رفتارهای بازدارنده آن‌ها توسط کودکان می‌شود.

موتیسم انتخابی معمولا با اختلالات زیر همراه است:

  • اضطراب
  • افسردگی
  • تاخیر در رشد
  • اختلال هراس
  • مشکلات زبان
  • اختلال طیف اوتیسم (ASD)
  • اختلال وسواس اجباری (OCD)

علائم موتیسم انتخابی را بشناسید!

اگر فکر می‌کنید صحبت نکردن کودک شما در موقعیت‌های خاصی نشان‌دهنده لالی انتخابی است، باید به دنبال علائم زیر در او باشید:

نشانه‌های رفتاری Selective Mutism

  1. تمایل برای صحبت کردن که اضطراب، ترس یا خجالت مانع آن می‌شود.
  2. از قرار گرفتن در کانون توجه و برقراری ارتباط چشمی فرار می‌کنند.
  3. شرکت در بازی با دیگران، درخواست کمک و دوست‌یابی برای‌شان مشکل است.
  4. در مدرسه و سایر موقعیت‌های اجتماعی خاص دچار ناتوانی در صحبت کردن است.
  5. برای بیان نیازهای خود از روش ارتباطات غیرکلامی مانند اشاره کردن یا تکان دادن سر استفاده می‌کند.
  6. در سنین ۲ تا چهار سالگی به شدت خجالتی است؛ از مردم می‌ترسد و نسبت به حرف زدن بی‌میلی نشان می‌دهد.
  7. در خانه و با دوستان خود برعکس موقعیت‌های خاص مانند مدرسه یا در تقابل با افراد ناآشنا به‌راحتی صحبت می‌کند.

بیشتر بدانید: اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟ آیا این اختلال قابل درمان است؟

اینفوگرافیک علائم رفتاری لالی انتخابی
معمولا برای اولین‌بار نشانه لالی انتخابی را زمانی‌ که کودکان شروع به رفتن پیش‌دبستانی یا مدرسه کردند، در سن سه تا ۶ سالگی مشاهده می‌کنید.

نشانه‌های فیزیکی Selective Mutism

  1. لرزش
  2. یخ‌زدگی
  3. بی‌قراری
  4. معده درد
  5. سرخ شدن
  6. نگاه مضطرب
  7. عرق کف دست
  8. افزایش ضربان قلب

روش تشخیص موتیسم انتخابی

برای تشخیص لالی انتخابی (Selective Mutism)، متخصص سلامت روان به نحوه رفتار و ارتباط کودک شما در موقعیت‌های مختلف و همچنین علائم اضطراب او نگاه می‌کند.

ممکن است فرزند شما ارزیابی شنوایی یا گفتار داشته باشد تا بررسی شود که آیا عدم صحبت کردن او در موقعیت خاص نتیجه تاخیر زبانی است یا موتیسم انتخابی.

استفاده از اصطلاح انتخابی در سال 1994 پذیرفته شد. تا قبل از آن این اختلال به‌عنوان لالی اختیاری شناخته می‌شد. تغییر صورت‌گرفته برای تاکید بر این نکته بود که کودکان مبتلا به لالی انتخابی سکوت را انتخاب نمی‌کنند بلکه از صحبت کردن زیاد می‌ترسند.

موتیسم کودکان

معیار اولیه برای موتیسم انتخابی کودکان شکست مداوم صحبت کردن در موقعیت‌های اجتماعی خاص است. در این موقعیت‌ها (مثل مدرسه) انتظار می‌رود کودک صحبت کند. برزو علائم زیر به همراه علامت اولیه، نشان‌دهنده لالی انتخابی در کودکان است:

  • نشانه این اختلال باید حداقل یک ماه وجود داشته باشد.
  • کودک باید متوجه زبان گفتاری شود و در خانه یا با دوستان عادی حرف بزند.
  • عدم توانایی صحبت کردن باید در عملکرد آموزشی یا اجتماعی کودک اختلال ایجاد کند.

بیشتر بدانید: رفتار هیستریک چه علائمی دارد؟ درمان حمله هیستریک

سکوت انتخابی در بزرگسالان

در برخی موارد این اختلال از کودکی به نوجوانی و بزرگسالی می‌رسد. برای تشخیص موتیسم بزرگسالان باید معیارهای زیر وجود داشته باشند:

  • علائم لالی انتخابی باید حداقل یک ماه ماندگار باشند.
  • علائم اختلال باید با عملکرد در محل کار یا در محیط‌های اجتماعی تداخل داشته باشد.

موتیسم انتخابی در بزرگسالان نشانه‌هایی مشابه با اختلال اضطراب اجتماعی (ترس از فضاهای عمومی مانند رستوران یا صحبت با افراد ناشناس) دارد. در اغلب موارد لالی انتخابی بزرگسالان باعث می‌شود از موقعیت‌های اجتماعی دوری کنند یا کاملا از رفتن به آن‌جا منصرف شوند که منجر به انزوای اجتماعی می‌شود.

لالی انتخابی در نوجوانی

موتیسم نوجوانی هم علائم مشابهی با سکوت انتخابی در بزرگسالان دارد. ترس و واهمه از صحبت کردن در مدرسه و جمع دانش‌آموزان باعث می‌شود تا عملکرد نوجوانان در تحصیل و ارتباط اجتماعی مختل شود. لالی انتخابی در نوجوانی در حالی ظاهر می‌شود که فرد با مشکل تکلم مواجه نیست، بلکه در میان دوستان نزدیک و اعضای خانواده بدون هیچ مشکلی صحبت می‌کند.

درمان موتیسم انتخابی (Selective Mutism)

برای درمان لالی انتخابی از روان درمانی، دارودرمانی یا ترکیب این ۲ استفاده می‌کنند:

روان درمانی

رایج‌ترین گزینه بهبودبخش، درمان شناخت‌رفتاری (CBT) است. این روش درمانی به کاهش علائم اختلالات اضطرابی کمک می‌کند. تکنیک‌های مورد استفاده در این نوع درمان عبارت‌اند از:

  • مواجهه درمانی: قرار گرفتن فرد در معرض موضوع ترس خود با حضور روانشناس و در یک محیط امن
  • حساسیت‌زدایی: تجربه مستقیم محرک‌های اضطراب با گذشت زمان و به‌ طور تدریجی
  • تقویت: آموزش تقویت مثبت برای کاهش اضطراب توسط روانشناس

بیشتر بدانید: شوک روانی باعث چه مشکلاتی می‌شود؟ سریع‌ترین راه درمان شوک روانی

دارو درمانی

در برخی مواقع که اضطراب و ترس از قرار گرفتن در موقعیت خاص بسیار شدید و مزمن است یا سایر روش‌ها منجر به بهبودی نشده، روانپزشک داروی اضطراب برای کودکان، نوجوانان یا بزرگسالان تجویز می‌کند.

روش مقابله با لالی انتخابی

اینفوگرافیک روش مقابله با لالی انتخابی (Selective Mutism)
برای مقابله با موتیسم نباید تحت هیچ شرایطی به فرد برای صحبت کردن فشار بیاورید.

علاوه‌بر گزینه‌های درمان می‌توانید از روش‌های زیر برای مدیریت شرایط خود استفاده کنید:

  1. بازی درمانی برای لالی انتخابی منجر به حرف زدن کودک بدون اجبار می‌شود.
  2. به معلم فرزندتان اطلاع دهید که سکوت او عمدی نیست تا عصبانی و ناامید نشود.
  3. برای گام‌های مثبت صحبت کردن کودک‌تان تشویق و پاداش در نظر بگیرید، اما سکوت او نباید با تنبیه همراه شود.
  4. از تلاش کردن افراطی برای صحبت فرزندتان اجتناب کنید. زیرا اصرار شما فقط سطح اضطراب او را افزایش می‌دهد.

موتیسم انتخابی در یک نگاه

موتیسم یا لالی انتخابی عدم توانایی کودک، نوجوان یا بزرگسال در موقعیت خاص و در مواجهه با افراد خاص است. درواقع آن‌ها انتخاب نمی‌کنند که حرف نزنند، بلکه واقعا قادر به انجام این کار نیستند. شما تاکنون این وضعیت را در کودک یا نوجوان خود مشاهده کرده‌اید؟ نظرات و تجربیات‌تان را با ما در این مقاله از درمانکده به اشتراک بگذارید.

در سایت درمانکده شما امکان مشاوره آنلاین با روانشناس یا روانپزشک آنلاین را دارید، برای رزرو نوبت کلیک کنید.

سوالات متداول Selective Mutism

چه چیزی باعث لالی انتخابی می‌شود؟

قرار گرفتن در مکان‌های عمومی ناآشنا یا بودن در موقعیت صحبت با افراد کمتر آشنا مثل همکار و همکلاسی

آیا لالی انتخابی همان اوتیسم است؟

خیر، اما این دو اختلال میتوانند همزمان با هم رخ دهند.

آیا موتیسم انتخابی از بین می‌رود؟

این اختلال خودبه‌خود از بین نمی‌رود. اما می‌توان با درمان اضطراب زمینه‌ای توسط یک روانشناس بر آن غلبه کرد.

منبع: raisingchildren | nhs | verywellmind

Loading

Leave A Reply

Your email address will not be published.